Samenvatting Schrijfregels KAT

De Klank Analyse Tool (KAT) is een digitaal hulpmiddel dat logopedisten helpt om de spraak- en klankontwikkeling van kinderen in kaart te brengen. De KAT hanteert schrijfregels om de tool technisch goed te laten functioneren en om de analyse en de interpretatie te verbeteren. Deze hand-out is een hulpmiddel ter ondersteuning. Voor meer informatie en voorbeelden verwijzen we je door naar de e-learning. Scan hiervoor de QR code.

De invoer van de KAT bestaat uit drie kolommen: Doelwoord, Fonetische uitspraak en Kind uitspraak.

Doelwoord: Het woord die je wil analyseren, opgeschreven volgens de Nederlandse spelling (bijv. douche, circus, scooter).
Fonetische uitspraak: Het doelwoord opgeschreven in fonetisch schrift (bijv. doesj, sirkus, skoeter).
Kind uitspraak: Het doelwoord opgeschreven zoals het kind het heeft uitgesproken (bijv. does, kikus, koete).

Verplichte schrijfregels

Deze schrijfregels pas je altijd toe. Ze zijn nodig om de KAT goed te laten werken en een betrouwbare analyse te geven.

De vinkjes geven aan in welke kolom(men) je de schrijfregel toepast.

Schrijfregel	Teken	Voorbeeld	Toelichting	Toepassen in kolom
Schrijfregel	Teken	Voorbeeld	Toelichting	Fonetische uitspraak	Kind uitspraak
Schrijf woorden zoals je ze hoort		eilant (eiland) kragt (kracht) jonge (jongen) balon (ballon)	In kolom Fonetische uitspraak schrijf je de woorden op zoals je het hoort: - schrijf geen d aan het eind van woorden, maar een t - schrijf geen ch, maar een /g/ of /tj/ - de letter die je niet hoort, schrijf je niet op - bij een dubbele medeklinker schrijf je er maar één
Lettergreepsplitsing	-	boter-ham	De KAT splitst automatisch na elke klinker, maar niet na een medeklinker. Je moet de KAT helpen als de lettergreep eindigt op een medeklinker.
Weggelaten lettergreep	#	#baan (kind laat glij weg in glijbaan) ##visie (kind laat tele weg in televisie)	Om te zorgen dat de KAT de juiste lettergreep blijft vergelijken moet er een # komen op elke plek waar het kind een lettergreep weglaat.
Toevoegende lettergreep die je niet mee wil nemen	()	stoom(be)boot	Als een kind een lettergreep toevoegt in de uitspraak, maar jij die niet wil meerekenen.

versie 1.2

Optionele schrijfregels

Deze schrijfregels zijn niet verplicht. Je gebruikt ze als je de uitspraak preciezer wilt vastleggen of extra inzicht in de analyse wilt krijgen.

De vinkjes geven aan in welke kolom(men) je de schrijfregel toepast.

Schrijfregel	Teken	Voorbeeld	Toelichting	Toepassen in kolom
Schrijfregel	Teken	Voorbeeld	Toelichting	Fonetische uitspraak	Kind uitspraak
Correcte uiting	1		Wanneer een kind het doelwoord correct uitspreekt, kun je dit snel en eenvoudig aangeven met het cijfer 1.
Niet uitgesproken woorden	999		Wanneer een woord niet is gezegd, maar volgens jou wel meegenomen moet worden in de analyse.
Glottisslag	?	ge?at (de /h/ is glottisslag)	Glottisslag kan genoteerd worden met ?. Het doelwoord wordt geanalyseerd als een vervanging.
Stemhebbende /k/	G	Goal (hoofdletter G).	De G kan gebruikt worden als het kind een stemhebbende /k/ (Engels: 'go'). Bijvoorbeeld als het kind "Gari" zegt in plaats van 'dari'. Dit wordt genoteerd als vervanging.
Schwa klank (stomme e)	@	giet@r	Klinkers worden niet meegenomen in de KAT-analyse, vandaar optioneel voor eigen inzicht.
Mediale klanken	=	e=mer	Een mediale klank is een medeklinker die volgt op een korte klinker. Het is niet verplicht om mediale klanken te specificeren. Als je het niet doet, wordt de klank geanalyseerd als syllabe-initiaal.
Distorsie	*	neus* (bijv. gesliste /s/)	Distorsie wordt gerekend in de PCC-R en fout gerekend in de PCC. Distorsies komen in een apart lijstje in tabblad woorden.
Klanken die opvallend zijn uitgesproken	^	k^eel	Dit heeft geen invloed op de goed/fout score, maar wordt in het tabblad woorden in een lijstje weergegeven. Denk bijv. aan klinkerfout of glotale stop.
Assimilatie	+	lamb+ (assimilatie op mb) m+enede (benede)	De KAT kan niet volledig bepalen wanneer assimilatie heeft plaatsgevonden zonder extra context. Dit doe je door een + teken te plaatsen achter de klank waar assimilatie optreedt.
Stemhebbende en stemloze fricatieven		sok (valt onder s/z) zee (valt onder s/z)	s/z en f/v worden hetzelfde beoordeeld door de KAT. p/b en t/d worden wel als betekenis onderscheidend beoordeeld door de KAT.

versie 1.2